ĐẤT NƯỚC Ở BÊN KIA SÔNG

(Xem Dự thảo đề cương GDCD 1-12)

-----------------------------------

Xem xét chi tiết các đầu mục chương trình GDCD và đối chiếu nó trong tổng thể chương trình học với các môn có liên quan đến nhận thức xã hội, có thể thấy.

-------------------------------------------

1. Sự rườm rà và trùng lặp quá nhiều giữa yêu cầu của các năm học.

2. Thiếu tính tổng thể, thống nhất, kết hợp kiến thức giữa các môn học song hành.

3. Nếu coi chương trình là đúng. 

4. Sự thiếu thực tế và Giá trị sử dụng không cao.

5. Đất nước ở bên kia sông.

------------------------------------------

1. Sự rườm rà và trùng lặp quá nhiều giữa yêu cầu của các năm học.

1.1. Yêu và tự hào:

Lớp 1. 1. Yêu thiên nhiên. Yêu gia đình.  Lớp 2. Yêu quê hương. Yêu quí bạn bè. Lớp 3. Biết ơn tổ tiên và những người có công với đất nước. Quan tâm hàng xóm láng giềng. Lớp 4. Yêu tổ quốc VN. Cảm thông và giúp đỡ người khó khăn. Yêu lao động. Lớp 5. Yêu cuộc sống hòa bình. 

Lớp 6. Yêu thiên nhiên. 2. Yêu thương con người. Lớp 7. Tự hào truyền thống quê hương. Quan tâm và chia sẻ. Lớp 8. Tự hào truyền thống dân tộc VN. Khoan dung. 

1.2. Quản lí thời gian:

Lớp 1. Tự giác làm việc của mình. Lớp 2. Quí trọng thời gian. Lớp 3. Ý thức hoàn thành nhiệm vụ. Lớp 5. Lập kế hoạch bản thân. Lớp 7. Học tập tự giác, tích cực. Lớp 8. Hoạch định mục tiêu cá nhân. Lớp 9. Quản lí thời gian có hiệu quả. 

1.3. Quản lí tiền và tài sản

Lớp 2. Tôn trọng tài sản của người khác. Bảo quản đồ dùng cá nhân và gia đình. Lớp 4. Bảo vệ của công. Tiền và giá trị của tiền. Lớp 5. Lập kế hoạch bản thân. Sử dụng tiền hợp lý. 

Lớp 6.Tiết kiệm. Lớp 7. Quản lí tiền. Lớp 8. Lập kế hoạch chi tiêu. Lớp 9. Người tiêu dùng thông thái. 

Lớp 10. Lập kế hoạch tài chính cá nhân. Lớp 12. Quản lí thu, chi trong gia đình. 

1.4. Tuân thủ luật pháp:

Lớp 1. Thực hiện tốt nội qui trường lớp. Lớp 2. Tuân thủ luật lệ nơi công cộng. Lớp 3. Tuân thủ qui tắc an toàn giao thông. Lớp 4. Quyền và bổn phận của trẻ em. Lớp 5. Phòng tránh các hành vi lạm dụng, xâm hại bạo lực về thể xác, tinh thần trẻ em. 

(Lớp 1 thì gọi là luật lệ nơi công cộng, lên lớp 2 thì gọi là qui tắc ATGT. Thế nào là luật lệ? Thế nào là qui tắc? Các con học chứ có phải đánh đố đâu, mà đến cái cách dùng từ cũng thiếu chuẩn mực)

Lớp 6. CD nước CHXHCNVN. Quyền được bảo vệ, chăm sóc, giáo dục và tham gia của trẻ em. Lớp 7. Quyền và nghĩa vụ CD trong gia đình. Lớp 8. Quyền và nghĩa vụ lao động của CD. Lớp 9. Quyền tự do kinh doanh và các nghĩa vụ phải đóng thuế.

(Công dân có nghĩa là người dân trong vai trò quyền và nghĩa vụ với nhà nước. Ở trong gia đình thì có phải là công dân đâu mà Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình)

Và cấp 3 là tuyển tập các khái niệm mơ hồ, phi thực tế, hàn lâm và không có giá trị sử dụng cao:

Lớp 10. 1. Nền kinh tế và các chủ thể kinh tế. 2. Thị trường và cơ chế thị trường. 3. Ngân sách nhà nước và chính sách thuế. 4. Sản xuất kinh doanh và các mô hình SXKD. 5. Tín dụng và cách sử dụng các dịch vụ tín dụng. 6. Lập kế hoạch tài chính cá nhân. 7. Hệ thống chính trị nước CHXHCNVN. 8. Pháp luật nước CHXHCNVN. 9. Hiến pháp nước CHXHCNVN.

Lớp 11. 1. Cạnh tranh cung cầu trong KTTT. 2. Lạm phát, thất nghiệp. 3. Thị trường lao động, việc làm và xu hướng tuyển dụng. 4. Ý tưởng kinh doanh và các năng lực cần thiết của người kinh doanh. 5. Đạo đức, văn hóa trong SXKD. 6. Vai trò của tiêu dùng và văn hóa tiêu dùng. 7. Quyền bình đẳng của CD. 8. Quyền và nghĩa vụ của CD về chính trị. 9. Quyền và nghĩa vụ CD về dân sự. 

Lớp 12. Tăng trưởng và phát triển kinh tế. 2. Hội nhập kinh tế quốc tế. 3. Chính sách bảo hiểm và an sinh xã hội. 4. Kế hoạch kinh doanh và cách lập KHKD. 5. Trách nhiệm XH của DN. 6. Quản lí thu, chi trong gia đình. 7. Pháp luật quốc tế. 8. Quyền và nghĩa vụ của CD về kinh tế.  9. Quyền và nghĩa vụ của CD về văn hóa, XH.

2. Thiếu tính tổng thể, thống nhất, kết hợp kiến thức giữa các môn học song hành.

Đối chiếu với chương trình địa lý, lịch sử, hiểu biết về tự nhiên xã hội, công nghệ của các con trong cùng năm học có thể thấy, những nội dung đưa ra trong chương trình giáo dục công dân luôn đi sau và lạc hậu. Sau đây chỉ nêu ví dụ chứ không chỉ hạn chế có thế.

Các con đã học về đất nước sơ khai từ lớp 3, điểm qua lịch sử và địa lý từ lớp 4, thế nhưng nội dung tôn trọng sự khác biệt vùng miền, sự đa dạng văn hóa, sự phân biệt đối xử lại đến lớp 9 mới học. Đúng ra các con phải được học nó, học sự tôn trọng người khác, tôn trọng sự khác biệt ngay khi bước chân vào lớp 1.

Việc quản lý thời gian và lên kế hoạch bản thân cho các con cũng thế. Đến lớp 5 và lớp 9 mới học, trong khi lớp mẫu giáo các con đã nhận thức được là phải đi học đúng giờ, lên lớp 1 việc đó đã rõ ràng, lớp 2 các con đã học về đồng hồ. Tại sao đến lớp 5 và lớp 9 mới học về quản lý thời gian?

Không có một kiến thức nào rõ ràng trong việc dạy các con cách thức làm việc nhóm, hợp tác theo nhóm, cùng nhau làm theo chủ đề, cách thức phối hợp.

Lớp 1 lớp 2 các con đã quá rành về tiền, thì đến lớp 3 mới học về tiền ở mức phân loại. Và lớp 5 mới chính thức học cách sử dụng tiền, quá phi lí. Phải học nó từ lớp 1. Tiền và giá trị của tiền. Nếu chú trọng tiền.

3. Nếu coi chương trình là đúng.

Nếu coi chương trình là đúng, chúng ta có 4 mục tiêu phải trang bị cho các con trong 12 năm học để trở thành một công dân tốt. 

Bốn nội dung GIÁO DỤC KHÁI QUÁT qua 3 cấp học là Đạo đức. Kỹ năng sống. Pháp luật. Kinh tế. 

Phân thân nó ra theo đề cương gồm 2 thành tố: Phẩm chất và Năng lực phải là, 

Yêu nước. Nhân Ái. Chăm chỉ. Trung thực. Và Trách nhiệm. Đó là 5 yêu cầu đạt được về PHẨM CHẤT của môn giáo dục CD trong 12 năm trời theo chương trình mới.

Sao cho đáp ứng yêu cầu về NĂNG LỰC bốn trong một. Phát triển bản thân. Điều chỉnh hành vi đạo đức. Điều chỉnh hành vi pháp luật. Giải quyết các vấn đề về kinh tế.

3.1. Về đạo đức, 

Thống nhất từ đầu đến cuối, bởi đạo đức là một chuẩn mực bất biến, và không quá 5 tiết học. Để thời gian cho các con thực hành. Bởi cuộc sống phải theo nguyên lí của nó, có trải nghiệm thực tế, chứ không ngồi tụng kinh mà thành được.

Chỉ cần cung cấp cho các con những điều được làm, và những điều không được làm, giải thích bằng pháp luật hoặc nguyên tắc an toàn. 

Những lời khuyên nên làm, và những lời khuyên không nên làm, giải thích lí do lời khuyên, vì an toàn cho các con, hay vì chuẩn mực cuộc sống hướng tới, hay vì truyền thống văn hóa, hay vì cái gì.

Đây cứ suốt ngày yêu - tự hào - yêu, quanh đi quẩn lại không ra một thể thống nhất nào ở suốt 2 cấp học.

3.2 Về Kỹ năng sống. 

Là phải giúp các con giữ được sự sống khi chẳng may đi lạc, không có các thiết bị quen thuộc bên mình, không có người giúp đỡ. Sống trong khó khăn, trong môi trường khác biệt mới là kỹ năng, chứ ngày nào cũng cơm lành canh ngọt thì cần gì kỹ năng. Mà đã là kỹ năng thì phải thực hành, không lí thuyết suông. Lí thuyết chỉ ngắn gọn cung cấp khi thực hành. Phải quán triệt điều đó như huấn luyện quân sự, chứ không phải học lí luận chính trị. Bởi khi các con gặp phải nghịch cảnh, thuộc bài chẳng có giá trị gì, mà kinh nghiệm trong việc đó các con có chưa.

Trên cơ sở việc rút ngắn thời lượng lí thuyết về đạo đức, bởi đạo đức là sự phản ánh của tấm gương soi gia đình và xã hôi, lí thuyết không có giá trị gì, việc dạy các con kỹ năng sống là điều thiết yếu nhất và đòi hỏi luôn luôn thực hành. Phải đi ra đường, phải nhìn thấy hiểm nguy của điện, của lửa, phải biết bơi thoát ra bằng cách nào, diễn tập cháy nổ, đi vào rừng, nấu ăn khi không có thiết bị hiện đại.

Nếu các thầy không đủ kỹ năng, trường không đủ điều kiện, hãy để các đơn vị quân đội và công an trên địa bàn dạy các con về kỹ năng sống, bởi họ được đào tạo bài bản và chuyên nghiệp, họ cũng có trải nghiệm thực tiễn phong phú. 

Các con sẽ học được kỹ năng sinh hoạt tập thể, làm việc nhóm, sức mạnh tập thể trong suốt quá trình thực hành trải nghiệm đó. 

Hãy cho các con sống bằng kỹ năng. Mồm đọc và não nhớ không phải là sống.

3.3. Về pháp luật,

Phải tóm gọn lại cho các con trên 2 nội dung cơ bản, quyền và nghĩa vụ của nhà nước là gì. Quyền và nghĩa vụ của các con là gì. Không cần học trên lớp và yêu cầu truy bài. Chỉ cần in qui định đó trên 4 mặt của bìa vở theo từng năm học cho các con. Trên mọi bìa vở, thậm chí trên mọi bìa SGK. Và để thời gian các con học điều thiết thực khác.

Lúc nào cần, các con sẽ giở nó ra, các con sẽ chỉ cho người lớn thấy, họ sai ở đâu. Năm này qua tháng khác, nhận thức được nó, và hiệu ứng như quảng cáo trên tivi thôi, các con sẽ thuộc, không cần ép. Pháp luật là nhận thức và lặp lại theo thói quen của các hành vi mẫu mực, đúng đắn và thường xuyên. Phủ bìa bằng chuẩn mực và qui định pháp luật ngắn gọn, thay vì in quảng cáo hoặc để trống như hiện tại.

Nếu các thầy không đủ kinh nghiệm thì nhờ cơ quan công an, cơ quan tư pháp giúp các con kiến thức thực tế, các con sẽ nhớ rất nhanh, đừng bắt các con học gạo. Hệ thống chính trị này sinh ra là để kiến tạo tương lai tốt đẹp hơn, tử tế hơn, chứ không phải để các con mập mờ về luật pháp nhằm mục đích có nhiều tội phạm để xử án.

3.4. Về kinh tế,

Các vị hô khẩu hiệu là giúp các con “Giải quyết các vấn đề kinh tế”, nhưng lại nói một đằng làm một nẻo. Lạm phát là gì, vi mô vĩ mô là gì, thị trường và KTTT XHCN là gì? Tào lao không. Đến Chính phủ còn không giải quyết hết các vấn đề kinh tế, nữa là các con. Vống không phải là ngôn từ dùng trong giáo dục, đặc biệt là cho kinh tế, nó cần chính xác và chuẩn mực.

Đã nói về kinh tế là phải hướng dẫn các con cách làm ra tiền. Không tiền mọi thứ khác đều vô ích, và nó không đúng với tôn chỉ các vị đưa ra, đó là “Giải quyết các vấn đề kinh tế”. Mọi khái niệm đều vô nghĩa, bởi các con không hoạch định chính sách vĩ mô, không nghiên cứu kinh tế, hãy để nó cho trường đại học chuyên ngành. Hãy chỉ cho các con làm thế nào để kiếm được tiền đúng nghĩa theo qui định pháp luật. Nếu định dạy về nó.

Cho các con thực hành tổ chức một hộ kinh tế gia đình, một công ty, một doanh nghiệp. Làm giám đốc thì thế nào, kế toán ra sao, thu chi thế nào, … Các con tự bàn nhau về phương án kinh doanh, chọn loại hình kinh doanh, chọn phương thức kinh doanh trên gợi ý hoặc trên sở thích các con.

Làm du lịch dịch vụ, làm nông nghiệp, sản xuất thủ công, buôn dầu mè nước mắm, làm dưa cải muối cà. Hãy cung cấp và hướng dẫn cho các con tư duy của doanh nghiệp, DN sản xuất, DN dịch vụ, DN thương mại, … Giáo viên không giúp được thì mời các DN thành đạt của địa phương đến người ta truyền thụ, giúp đỡ. Miễn kiến thức đó là kiến thức thực tế, làm như thực thế, và đánh giá hiệu quả trên thực tế của các con. Sao cho chỉ cần lớp 9, và với lớp 9, các con thừa trình độ và kiến thức để tự mình mở một DN, nếu các con không muốn học nữa.

Vậy nếu các con muốn làm thì các con bắt đầu từ đâu? Như mọi DN, phải làm báo cáo đầu tư, đăng kí kinh doanh, kinh doanh cái gì, đánh giá cơ hội có gì, rủi ro ra sao, góp vốn như thế nào. Tự bầu bán HĐQT, ban GĐ, tự mua bán cổ phiếu, tự xác lập vị trí cổ đông. Từ thực tiễn của DN, các con sẽ học tất cả những thứ các con muốn học và thấy cần phải học.

Đất nước cần con người lao động thực thụ. Và các con cần kiến thức thực tế. Các con toàn quyền lựa chọn giữa các lĩnh vực của nền kinh tế đất nước. Công ty riêng cũng được, lập nhóm lập tổ cũng được, liên kết trường này với trường khác cũng được. Rồi cuối năm đánh giá trên hiệu qủa đó, chứ không phải là viết mấy khái niệm à uôm vào tờ giấy mà gọi đó là Giải quyết các vấn đề kinh tế.

4. Sự thiếu thực tế và Giá trị sử dụng không cao.

Như các nội dung đã chỉ ra ở trên. Thực tế cần thì không dạy, toàn dạy đâu đâu. Mà cái đâu đâu đó cũng không hướng đến một giá trị sử dụng nào cụ thể, như yêu thương và lòng trắc ẩn, sự tử tế và thiện lành, hay góp phần hạn chế các vấn nạn học đường mà các con đang mắc phải, như bạo lực và sự kì thị.

5. Đất nước ở bên kia sông.

Thực ra chẳng cần nhồi sọ, cũng chẳng cần hô khẩu hiệu. Nếu để các con kiên trì theo đuổi đam mê và sở thích, nếu có sự khuyến khích và đầu tư đúng nghĩa, không chỉ trong bóng đá, mà lĩnh vực nào cũng thế, rồi cũng sẽ có người giỏi.

Chỉ cần có một cầu thủ U23 trên sân cỏ môi hôn lá cờ và tay chỉ lên trời, thì tôi, hay hàng triệu người dân khác, nếu có cờ bên mình, cũng sẽ làm như cậu ấy. Vô thức cũng được. Thiêng liêng cũng được. Nhưng đó là hiệu ứng số đông của niềm tự hào, của lòng mong mỏi, của ước muốn và kì vọng, của đam mê chinh phục và khát khao cháy bỏng được vươn lên, định danh và ghi dấu ấn của mình lên thế giới mà chúng ta đang sống. Lúc đó, họ nghĩ về đất nước.

Ai đứng đầu, ai lãnh đạo, ai công lao to lớn không còn quan trọng nữa, đúng sai phải trái tốt xấu thiện ác cũng không còn phân biệt nữa. Lòng chỉ hướng vào một nơi, bởi nơi đó gần 100 triệu con người mới có thể duy nhất cùng nhau, làm cùng nhau một việc, chia sẻ với nhau một điều. Đó là niềm vui, sự sẻ chia niềm vui, vượt qua những trở ngại, minh bạch và hướng thiện.

Đất nước ở bên kia sông.

Nguồn: https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=10155896115902221&id=783467220