"Tầng lớp đặc quyền" đã được đề cập đến trong Chương V của tác phẩm "Tính trước nguy cơ - Suy ngẫm sau 20 năm Đảng Cộng sản Liên Xô mất Đảng" được xuất bản bởi NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật vào năm 2017. Chương V của tác phẩm này trình bày về sự tồn tại của một "tầng lớp đặc quyền" trong Đảng Cộng sản Liên Xô, và là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự giải thể của Đảng.
https://hcma3.hcma.vn/thu-vien-tu-lieu/pages/moi-tuan-mot-cuon-sach.aspx?CateID=553&ItemID=49076
1. Tính đặc quyền của nhà nước và sự hình thành các tầng lớp đặc quyền.
Trong phần trước chúng ta đã đề cập rằng Nhà nước chuyên chính vô sản chỉ là kiểu “nửa Nhà nước”, khi mà quyền quản lý xã hội ngày càng được trao cho nhân dân nhiều hơn và sự dân chủ mở rộng nhiều hơn so với các hình thái Nhà nước trước đó. Quần chúng nhân dân trở thành những người có khả năng tự quản lý xã hội và đảm nhận các nhiệm vụ của Nhà nước, từ đó Nhà nước sẽ ngày càng thu gọn và sẽ giảm bớt các cơ quan đặc biệt gắn với một thiểu số có đặc quyền.
Vậy nếu Nhà nước ngày càng lớn và càng quan liêu thì tất yếu sẽ dẫn đến sự hình thành của các tầng lớp đặc quyền càng lớn trong Nhà nước, các tầng lớp đặc quyền này được biểu hiện dưới hình thức rõ ràng nhất chính là tham nhũng. Ở đây chúng ta cùng đến với một ví dụ rõ ràng nhất chính là sự mở rộng tầng lớp đặc quyền trong Liên Xô dưới thời Brêgiơnép. Sự xuất hiện của tầng lớp đặc quyền này liên quan trực tiếp đến đường lối, chính sách mà người lãnh đạo tối cao Đảng Cộng sản Liên Xô là Brêgiơnép thực hiện rộng rãi cũng như phong cách cầm quyền của cá nhân ông. (Trích Sách – Tính trước nguy cơ – Suy ngẫm sau 20 năm Đảng Cộng sản Liên Xô mất Đảng – Trang 242-245)
- Thứ nhất: thời kỳ Brêgiơnép chỉ đơn thuần theo đuổi sự ổn định của đội ngũ cán bộ. Chính chính sách này của Brêgiơnép phù hợp với tâm lý của các cán bộ. "Lãnh đạo lớn nhỏ bắt đầu thích Brêgiơnép, ông không thích thay đổi, họ cũng không muốn thay đổi, đặc biệt là không muốn điều chuyển chức vụ của họ từ cao xuống thấp". Nhiều cán bộ vì địa vị ổn định nên không có cảm giác cảnh giác, đồng thời cũng đã mất đi tinh thần trách nhiệm và cầu tiến mà một cán bộ Đảng Cộng sản cẩn có. Đối với họ, nêu đã không cần lo lắng về vấn đề chức vị của bản thân, thì cần gì phải hao tâm tổn lực theo đuổi những thành tựu trong công việc nữa ? Đồng thời, khi họ đã không có áp lực, tất nhiên sẽ buông lỏng những ràng buộc đối với bản thân, bắt đầu xa rờỉ quần chúng, theo đuổi đặc quyền không nên có. Đây chính là tâm lý cán bộ không lành mạnh do chính sách đội ngũ cán bộ đơn thuần ổn định gây nên. Sự xuất hiện đặc trưng tâm lý chính trị này trong đội ngũ cán bộ tất nhiên thúc đẩy sự hình thành tầng lớp đặc quyền.
- Thứ hai: Brêgiơnép không chỉ dốc sức ổn định đội ngũ cán bộ Đảng và Nhà nước, mà còn không ngừng mở rộng đội ngũ cán bộ Đảng và Nhà nước. Vấn đề then chốt nhất là tư tưởng của Brêgiơnép bảo thủ, cứng nhắc, hiện tượng cơ quan Đảng và Nhà nước ngày càng phình ra, nhân viên dư thừa ngày càng nhiều, nhìn mà như không thấy, chưa từng suy nghĩ đến việc phải tiến hành cải cách đối với vấn đề này. Lênin từ lâu đã từng đưa ra kiến nghị tinh giản hệ thống các cơ quan: "Phải xóa bỏ đến mức có thể các loại ủy ban hiện có (9/10 số ủy ban này là thừa, mà đặc trung của nó là sau khi xóa bỏ xong, chẳng bao lâu lại thay hình đối dạng để phục hồi), đồng thời ngăn chặn thành lập ủy ban mới". Đương nhiên, việc mở rộng đội ngũ cán bộ Đảng và Nhà nước KHÔNG có mối liên hệ tất yếu với sự hình thành tầng lớp đặc quyền, nhưng mọi người đều biết, cán bộ Đảng và Nhà nước là nguồn gốc chủ yếu của tầng lớp đặc quyền, những người hưởng thụ và theo đuổi đặc quyền trong đội ngũ cán bộ không ngừng được mở rộng ấy cũng không ngừng tăng lên, những người đặc quyền cũng dần dần từ số ít mở rộng thành một tầng lớp xã hội. Vì thế, sự mở rộng đội ngũ cán bộ Đảng và Nhà nước của Liên Xô trên thực tế đã tạo điều kiện tiền để quan trọng cho sự hình thành tầng lớp đặc quyền.
- Thứ ba: trong thời kỳ Brêgiơnép, cơ chế kiếm tra, giám sát trong nội bộ Đảng Cộng sản Liên Xô đối với đảng viên và cán bộ Đảng không ngừng yếu đi, cho dù tồn tại một vài quy định, cũng chỉ là hình thức. Điều này đã tạo môi trường chính trị thích hợp để cán bộ Đảng dùng quyền lực mưu cẩu tư lợi, sử dụng quyền lực của mình tùy tiện, từ đó biến thành những kẻ đặc quyền. Ngoài ra, trong thời kỳ Brêgiơnép cầm quyền, việc giáo dục tư tưởng trong Đảng cũng không ngừng bị suy yếu, thêm vào đó Đảng viên thời kỳ này ở trong môi trường hòa bình, xa rời những thử thách khắc nghiệt của chiến tranh và cách mạng, vì thế niềm tin, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa của nhiều Đảng viên và cán bộ Đảng ngày càng phai nhạt, thậm chí mất đi. Tư tưởng chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa hưởng lạc tương đối thịnh hành trong Đảng. Trong tình hình này, một lượng lớn cán bộ đã trở thành những thành viên của tầng lớp đặc quyền mà chúng ta vừa nói.
- Thứ tư: những hành vi như theo đuổi lạc thú, lạm dụng quyền lực, tham ô hối lộ của một số lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Brêgiơnép, đã thúc đẩy sự hình thành tầng lớp đặc quyền. Có thể nói, sự theo đuổi cuộc sống đặc quyền của người lãnh đạo tối cao mà đứng đầu là Brêgiơnép đã có vai trò "tâm gương" cho sự phát triển hiện tượng tham nhũng trong Đảng. Điều này có mối quan hệ trực tiếp với sự hình thành tầng lớp đặc quyền.
Như vậy có thể thấy hiện tượng tham nhũng hiện nay về bản chất chính là do sự phát triển của tầng lớp đặc quyền trong Đảng và Nhà nước, đặc biệt Nhà nước ngày càng mở rộng với sự quan liêu của nó.
2. Các đặc điểm của tầng lớp dặc quyền và sự xâm thực của nó đối với Đảng và Nhà nước.
Như phân tích ở đoạn trên chúng ta có thể thấy sự ra đời và phát triển của tầng lớp đặc quyền trong Đảng và Nhà nước gắn liền với sự mở rộng và tách rời Nhà nước khỏi xã hội. Khi Nhà nước càng mở rộng cùng với sự quan liêu của mình thì tầng lớp đặc quyền càng trở nên đông đảo hơn trong Nhà nước. Điều này đã ảnh hưởng trực tiếp đến các đặc điểm của tầng lớp đặc quyền cụ thể như trong Hình 1 đính kèm.
Từ những đặc điểm trên, tầng lớp đặc quyền đã xâm thực đến Đảng và Nhà nước, gây tổn hại nghiêm trọng đến Đảng và Nhà nước mà cụ thể như sau:
a) Tầng lớp đặc quyền gây tổn hại nghiêm trọng đến thanh danh và uy tín của Đảng, mà trước hết:
- Nó phá vỡ lý tưởng về công bằng và bình đẳng xã hội, từ đó dẫn đến việc khiến cho người dân hoài nghi về chủ nghĩa xã hội, nghi ngờ về lý tưởng và mục đích hoạt động của Đảng.
- Sự tồn tại của tầng lớp đặc quyền đã cung cấp những tư liệu tốt nhất cho những kẻ chống cộng, chống chủ nghĩa xã hội của chủ nghĩa tư bản, để bôi nhọ Đảng Cộng sản, bôi nhọ chủ nghĩa xã hội.
Tầng lớp đặc quyền tạo ra hố ngăn cách lớn giữa Đảng và Nhân dân, làm mất đi tính giai cấp của Đảng.
Các hành vi của tầng lớp đặc quyền xa rời quần chúng một cách nghiêm trọng, khiến dân chúng bình thường coi họ là loại người khác biệt, nhóm người trong tầng lớp đặc quyền thường bị gọi là "chúng", “bọn”. Từ đó đã làm qụan hệ giữa Đảng với quần chúng càng ngày càng xa, hình thành hố ngăn cách lớn giữa Đảng với quần chúng. Lâu dần, trong con mắt của quần chúng nhân dân, tầng lớp đặc quyền bị đánh đồng với Đảng và Nhà nước, Đảng và Nhà nước chuyên chính vô sản không còn là đại biểu của nhân dân lao động, mà đã trở thành đại biểu của tầng lớp đặc quyền được hưởng lợi ích ở trên cao. Trong hoàn cảnh nhất định, nhiều quần chúng thậm chí trở thành người chống lại Đảng và Nhà nước. Ở đây chúng ta cần phải hiễu rõ nguồn gốc của Nhà nước chuyên chính vô sản là do cuộc cách mạng vô sản lập nên, khi quyền lực thuộc về tay giai cấp vô sản thì họ sẽ lập nên Nhà nước đại diện cho quyền lợi của chính họ là Nhà nước chuyên chính vô sản. Tuy nhiên khi tính giai cấp của Đảng và Nhà nước mất đi thì chính giai cấp vô sản sẽ không còn đứng ra bảo vệ bộ máy Nhà nước của chính họ nữa. Sự xuất hiện của tầng lớp đặc quyền trong Đảng về thực chất chính là sự xuất hiện của một giai cấp đang thống trị về mặt chính trị và tìm cách để thống trị về mặt kinh tế, còn quần chúng nhân dân và giai cấp vô sản từ chỗ xóa bỏ giai cấp sau cách mạng thì bây giờ lại trở thành giai cấp bị bóc lột và bị thống trị bởi tầng lớp đặc quyền trong Đảng. Vậy Đảng và Nhà nước chuyên chính vô sản đã không hoàn thiện nhiệm vụ trấn áp giai cấp tư sản khi được giai cấp vô sản và quần chúng nhân dân trao trọng trách cho họ. Trái lại nó lại tạo ra một thế hệ giai cấp mới, giai cấp tư sản Nhà nước được hình thành và gắn liền với chính Nhà nước đó, ăn bám vào đặc quyền đặc lợi của Đảng và Nhà nước.
b) Sự tồn tại của tầng lớp đặc quyền làm tổn hại đến tác phong Đảng và không khí xã hội.
Sau khi tầng lớp đặc quyền hình thành. Những hành vi như xa rời quần chứng, lấy của công làm của riêng, tham ô hủ bại của họ rất nhanh chóng đã hình thành, ảnh hưởng chí mạng đến tác phong trong Đảng, mặc dù Đảng Cộng sản Liên Xô có số lượng đảng viên rất lớn, nhưng trong số đó những người thực sự tin tưởng vào chủ nghĩa cộng sản, nguyện làm công bộc của nhân dân lại càng ngày càng ít. Thời kỳ Brêgiơnép công tác phát triển đảng được tiến hành một cách ồ ạt, nhưng rất nhiều người muốn vào Đảng với động cơ không trong sáng. Như vậy, dưới ảnh hưởng của tầng lớp đặc quyền, Đảng Cộng sản Liên Xô thời kỳ này đã dần dần trở thành một chính đảng xa rời quần chúng. Tác phong bất chính của tầng lớp đặc quyền trong Đảng không chỉ gây ô nhiễm toàn Đảng, mà còn gây ô nhiễm toàn xã hội, làm cho tham ô hủ bại, đút lót, nhận hối lộ trở thành trào lưu thịnh hành trong xã hội, một số quần chúng thâl vọng cũng đành trôi theo dòng nước, tạo nên tình trạng trên làm sao, dưới làm vậy, không khí xã hội ngày càng sa sút. Do sự băng hoại của nề nếp xã hội, tỷ lệ phạm tội của Liên Xô liên tục tăng, nhiều người coi việc giành được của cải, tài sản là mục đích duy nhất, mà không để ý đến tính hợp pháp và phi pháp của thủ đoạn. Dựa theo số liệu thống kê, trong 10 năm từ (1973-1983), tổng số vụ phạm tội xuất hiện hằng năm của Liên Xô tăng gần 2 lần, trong đó, phạm tội bạo lực quan trọng của cá nhân tăng 58%, cướp giật tăng 2 lần, còn các vụ án liên quan đến trộm cướp và hối lộ tăng 3 lần. Điều này chứng tỏ rằng, hiện tượng nhận hôi lộ liên quan trực tiếp với tầng lớp đặc quyền ngày càng nghiêm trọng, hiện tượng dùng vũ lực để giành lấy tài sản, của cải cũng ngày càng nghiêm trọng.
c) Tầng lớp đặc quyền ngăn cản và lợi dụng cải cách
Thông thường, bản thân đặc quyền chính là một chất ăn mòn, nó khiến cho những kẻ có đặc quyền chỉ say sưa hưởng thụ, hài lòng với hiện trạng mà không suy tính đến tiến bộ và cải cách. Mà khi công cuộc cải cách được triển khai, tầng lớp đặc quyền lại lợi dụng cải cách, bóp méo cải cách, âm mưu lợi dụng cải cách chiếm đoạt tài sản quốc gia. Chính vì tầng lớp đặc quyền chỉ sợ mất đi đặc quyền của bản thân nên họ đã ra sức cản trở cải cách hoặc lợi dụng cải cách, làm cho việc hoàn thiện, cải cách chế độ xã hội chủ nghĩa trở thành triều đại đẩy mạnh tư hữu hóa thỏa mãn những dục vọng cá nhân, từ đó thay đổi và hủy diệt chế độ xã hội chủ nghĩa. Nêu phát triển theo lộ trình "thể chế kinh tế mới" của Côxưgin, kết quả lôgích của nó sẽ là phương thức mệnh lệnh hành chính thoát khỏi đời sống kinh tế, điều này tất nhiên là điều mà tầng lớp đặc quyền quan liêu không muốn nhìn thấy. Vì thế, cơ quan quản lý kinh tế của Đảng Cộng sản Liên Xô "ngày càng phản đối tiến hành bất kỳ cải cách cơ cấu nào. Những cơ quan quan liêu này bề ngoài ủng hộ nhưng bên trong lại phản đổi cải cách, quản lý có hạn của Brêgiơnép và Côxưgin được thông qua năm 1965, không chịu quán triệt, suốt cả thập niên 1970 cho đến đầu thập niên 1980, họ luôn áp dụng sách lược đổi đầu tiêu cực này" . Mục đích của những kẻ đặc quyền này chính là giữ nguyên vẹn thể chế mệnh lệnh hành chính, từ đó bảo vệ đặc quyền và lợi ích vốn có của bản thân mình. "Lực lượng quan liêu bảo thủ không chịu từ bỏ phương thức lãnh đạo bằng mệnh lệnh hành chính, họ từng bước, từng bước cản trở thực hiện cải cách kinh tế". Dưới sự cản trở của tầng lớp đặc quyền quan liêu, cải cách "thể chế kinh tế mới" của Côxưgin cuối cùng đã kết thúc trong thất bại.
Nguồn: https://www.facebook.com/112827646815271/posts/316528936445140/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Lưu ý: Chỉ thành viên của blog này mới được đăng nhận xét.